srp

 

Dagmara_Metel1.jpg

 

 

Wywiad z p. Dagmarą Mętel


Trwa I edycja projektu, powoli kończą się staże, Uczestnicy rozpoczęli subsydiowane zatrudnienie. Zapytaliśmy Panią Dagmarę Mętel, psychologa zatrudnionego w projekcie, o to jak wyglądała Praca z uczestnikami:

 

Stowarzyszenie: Jakie osoby zgłosiły się do Projektu? Jaka postawa je charakteryzowała? Czy były to osoby aktywnie poszukujące pracy czy bierne zawodowo?

 

Dagmara Mętel: Do projektu zgłosiły się osoby w różnym wieku i o różnym doświadczeniu. Część Uczestników wcześniej pracowała, dla niektórych udział w projekcie był szansą na zdobycie pierwszych doświadczeń na polu zawodowym. Zdecydowana większość osób bardzo chciała podjąć pracę. Osoby cechowała duża elastyczność co do miejsca i rodzaju wykonywanej pracy. Wiele osób mówiło, że może pracować nawet poniżej swoich kwalifikacji, aby tylko mieć zajęcie, które pozwoli im na wyjście z domu i wypełnienie czasu, który w innym wypadku spędziliby
w samotności. Zdecydowana większość uczestników pierwszej edycji projektu nie poszukiwała pracy na własną rękę, albo z powodu złych doświadczeń w poprzednich miejscach pracy, albo z powodu braku wiary w siebie i własne możliwości.

 

Stowarzyszenie: Jakie były najczęstsze motywy zgłoszenia się do Projektu?

 

Dagmara Mętel: Dla wielu osób głównym czynnikiem motywującym była chęć poprawy swojej sytuacji materialnej. Osoby, które zakwalifikowały się do pierwszej edycji zazwyczaj utrzymywały się z renty lub zasiłków z opieki społecznej. Brakowało im środków na własne potrzeby, a nie chcieli być obciążeniem dla rodziny. Uczestnicy podawali również, że praca pozwoli im na „wyjście do ludzi” i przełamanie izolacji społecznej. Niektóre osoby uczestniczyły w zajęciach w ramach Warsztatów Terapii Zajęciowej, ale w pewnym momencie to przestało im wystarczać i chciały mieć kontakt z nowymi osobami. Pamiętam również wypowiedź jednego z kandydatów, który powiedział, że jest jeszcze za młody, żeby spędzić życie przed telewizorem, a podjęcie pracy pozwoli mu nadać jego życiu pewien porządek i strukturę i dzięki temu odwróci być może uwagę od myśli, które zaprzątały jego głowę.

 

Stowarzyszenie: Jaki rodzaj wsparcia oferowany był dla Uczestników? Czy był dostosowany do potrzeb poszczególnych osób?

 

Dagmara Mętel: Do każdego, kto zgłosił się do projektu przygotowywany był Indywidualny Plan Działania obejmujący dostosowane do potrzeb zajęcia grupowe, spotkania konsultacyjne z psychologiem i coachem oraz wsparcie trenera pracy przez cały okres uczestnictwa w projekcie. Wybór miejsca stażu był podyktowany preferencjami uczestników. Trenerki pracy wykonały kawał naprawdę dobrej roboty i należą im się wyrazy uznania za wysiłek włożony w znalezienie i zmotywowanie pracodawców do współpracy. Niektórzy z uczestników mieszkali poza Krakowem, a codzienne dojazdy byłyby dla nich zbyt uciążliwe, więc pani Aneta i pani Magda nawiązały z sukcesem kontakty z firmami z Bochni, Tarnowa i Jordanowa, aby zapewnić naszym uczestnikom staże blisko miejsca ich zamieszkania. Nie udało się jednak znaleźć dla każdego pracy marzeń. Mieliśmy w pierwszej edycji pana, który bardzo chciał pracować w sklepie sportowym, ale niestety to się nie udało i odbywał on staż w Muzeum Narodowym. Naszym sukcesem jest, że żaden z uczestników nie narzekał na swoje miejsce pracy. Po początkowym okresie adaptacyjnym zdecydowana większość osób odnalazła się w pracy i wykonywała swoje obowiązki rzetelnie i z dużym zaangażowaniem.

 

Stowarzyszenie: W jaki sposób przebiegał proces wyboru miejsc stażowych?

 

Dagmara Mętel: Wybór miejsca stażowego należał przede wszystkim do uczestnika projektu. Każdemu proponowaliśmy pracę zgodną ze wstępnymi deklaracjami oraz możliwościami, jakie mieliśmy. Każdy z uczestników miał prawo nie przyjąć oferty, ale to się nie zdarzyło, bo, jak już wspominałam, wszyscy bardzo chcieli pracować.

 

Stowarzyszenie: Jak wyglądała współpraca z podmiotami przyjmującymi na staż? Czy byli otwarci na współpracę z osobami chorującymi psychicznie czy pojawiały się wątpliwości, jeśli tak to jakie?

 

Dagmara Mętel: Współpraca z firmami zewnętrznymi przebiegała pomyślnie przez cały okres trwania pierwszej edycji projektu. Współpracowaliśmy z podmiotami prywatnymi oraz publicznymi, takimi jak biblioteka, Muzeum Narodowe czy Regionalny Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie. Pracodawcy wykazali się dużą otwartością i wyrozumiałością wobec uczestników projektu, co jest bardzo budujące i napawa optymizmem na przyszłość. Co warto zaznaczyć, pracodawcy byli bardzo zróżnicowani – od mikroprzedsiębiorstw, przez firmy średniej wielkości, po instytucje państwowe. W żadnym z przypadków nie spotkaliśmy się z uprzedzeniami czy niechęcią wobec zatrudniania osób chorujących psychicznie. Uczestnicy projektu mieli zapewnionego w każdym z miejsc stażowych opiekuna stażu, czyli osobę, do której mogli zwrócić się z każdą sprawą. Był to taki „anioł stróż”, który w razie potrzeby służył radą i pomocą.    

 

Stowarzyszenie: Z jakimi barierami musieli się zmierzyć uczestnicy podczas odbywania stażu?

 

Dagmara Mętel: To ważne pytanie, również ze względu na potencjalnych uczestników kolejnych edycji projektu „W stronę pracy”. Było kilka rodzajów barier do pokonania przez uczestników. Pierwszą i sądzę, że najważniejszą była wewnętrzna bariera zbudowana z lęku i obaw związanych z wprowadzeniem jakiejś zmiany w życiu, co, do pewnego stopnia, jest naturalne dla każdego człowieka. Pokonanie bariery w samym sobie wymaga niemało odwagi. Drugą barierą było przejście przez proces rekrutacji, który był 3-stopniowy i wymagał spotkań z różnymi specjalistami. Po trzecie, uczestnicy musieli uzyskać zdolność do pracy od lekarza medycyny pracy, co dla niektórych było źródłem dodatkowego stresu. Ponadto, sądzę, że barierą do pokonania był także lęk przed porażką w miejscu pracy, negatywną oceną, a nawet stygmatyzacją ze strony innych, który jest bardzo żywy u osób chorujących psychicznie. Często jest też tak, że dokonują oni autostygmatyzacji przynoszącej im więcej szkody niż pożytku i uniemożliwiającej przełamanie izolacji społecznej, która to jest jednym z bardziej negatywnych skutków chorowania, i która wpływa znacząco na pogorszenie ogólnej kondycji psychicznej.

 

Stowarzyszenie: Jaka była rola psychologa w czasie staży?

 

Dagmara Mętel: Psycholog w projekcie zajmuje się procesem rekrutacji uczestników oraz wspieraniem ich w trakcie całego udziału w projekcie. Na początku spotyka się z każdym kandydatem na indywidualnej rozmowie dotyczącej motywacji, posiadanych zasobów, preferencji i planów zawodowych. Przeprowadza też wstępne badanie samooceny, strategii radzenia sobie ze stresem, elastyczności oraz gotowości do wprowadzenia w życie zmian. Każdy z uczestników ma możliwość poznać wyniki testów na indywidualnym spotkaniu i, jeśli osoba wyrazi taką chęć, kontynuować spotkania, w trakcie których pracujemy wspólnie nad poprawą samooceny, tak aby była ona bardziej adekwatna, oraz staramy się „wyłuskać” zasoby, jakie posiada dana osoba. Prawie wszystkie osoby chorujące, które do tej pory poznałam nie dostrzegają w sobie pozytywów, a skupiają się na tym, czego im brakuje. Może to prowadzić do obniżenia nastroju, a nawet depresji. W kontekście pracy zawodowej adekwatna samoocena jest niezbędna, aby dobrze zaprezentować się przed pracodawcą, nawiązać relacje ze współpracownikami i klientami, a także żeby czerpać satysfakcję z wykonywanych zadań.

Istnieje też inna, mniej liczna grupa chorujących, którzy nierealistycznie oceniają siebie i swoje możliwości. Osoby te nieadekwatnie oceniają swój potencjał i trudno przyjmują informacje sprzeczne z ich nierzeczywistym obrazem siebie. W takich przypadkach wspólna praca jest ukierunkowana na urealnienie ich perspektywy. Pomocne w tym są m.in oddziaływania z zakresu treningu metapoznawczego, który uczy wykrywać błędy w myśleniu i je korygować.

Ponadto, psycholog służy pomocą i wsparciem w sytuacjach kryzysowych np. kiedy osoba chce zrezygnować ze stażu, albo nasilają się u niej negatywne objawy związane ze stresem. Jeśli zachodzi potrzeba, psycholog przekierowuje osobę do specjalisty na konsultację lekarską lub motywuje do podjęcia psychoterapii, jeśli zaistniałe problemy zdają się mieć głębsze podłoże psychologiczne.

 

Stowarzyszenie: Jak ocenia Pani wpływ staży na funkcjonowanie uczestników Projektu? Co się zmieniło w życiu osób, które poszły na staże?

 

Dagmara Mętel: Z rozmów z uczestnikami projektu jasno wynika, że podjęcie pracy ma zdecydowanie korzystny wpływ na ich samopoczucie i poziom aktywności życiowej. Praca jest sposobem na zorganizowanie sobie dnia i daje uczestnikom dużo korzyści, nie tylko w postaci finansowej, ale również emocjonalnej. Niektórzy z uczestników dzięki temu, że wspólnie podjęli pracę w tym samym miejscu zacieśnili relacje. Dwie panie odbywające staż w ROPS-ie zaprzyjaźniły się ze sobą i wspierały w pracy, która, zwłaszcza dla jednej z nich, okazała się na początku pewnym wyzwaniem.


Stowarzyszenie: Co Panią najbardziej zaskoczyło?

Dagmar Mętel: Hmm… chyba największym zaskoczeniem było dla mnie, jak wysoką motywację do pracy prezentowali nasi uczestnicy. Na podstawie uprzednich doświadczeń ze szpitala miałam inne wyobrażenie o osobach chorujących; w większości byli oni wycofani i apatyczni, niechętnie angażowali się w jakiekolwiek działania. Jednak osoby, które zgłosiły się do projektu były w stabilnym stanie psychicznym, współpracowały z lekarzem, przyjmowały regularnie leki i były bardzo chętne do pracy. Wydaje mi się, że „opanowana”, choroba psychiczna nie stanowi żadnych przeciwwskazań do podejmowania roli zawodowej, a wręcz może stanowić istotny czynnik sprzyjający zdrowieniu.

Stowarzyszenie: Który z uczestników najbardziej zapadł w pamięć?

Dagmara Mętel: Trudno mi odpowiedzieć – do projektu zakwalifikowało się 11 kobiet i 14 mężczyzn i każdy z nich był na swój sposób wyjątkowy, więc każdy zapadł mi w pamięć. Może największą niespodzianką było dla mnie, jak jeden pan, który w pierwszym kontakcie sprawił wrażenie osoby wycofanej, z dużymi trudnościami komunikacyjnymi, w pracy zafunkcjonował świetnie, tak, że nawet pracodawcy go chwalili. Prawdopodobnie po zakończeniu projektu zostanie on zatrudniony w firmie sprzątającej, w której odbywał staż.

12.09.2017
Królowa Śniegu i inne historie - polecamy film o Schizofrenii.
10.05.2017
Deklaracja I Kongresu Zdrowia Psychicznego!
25.04.2017
Polecamy tekst do przeczytania w wolnej chwili...
30.03.2017
Zapraszamy na I Kongres Zdrowia Psychicznego w Warszawie! Termin 8 maja 2017 rok.
13.03.2017
List Otwarty do Pani Premier Beaty Szydło w sprawie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego w Polsce
21.11.2016
Badanie PATHWAYS - UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI
20.10.2016
Co dalej w sprawie NPOZP w Polsce?
17.10.2016
Wizyta Rzecznika Praw Obywatelskich w Stowarzyszeniu Rodzin "Zdrowie Psychiczne"
14.08.2016
Nowy projekt Stowarzyszenia! - "Osoba z niepełnosprawnością psychiczną – wartościowy pracownik."
04.07.2016
Od 1 kwietnia wystartował projekt "Młodzi niepełnosprawni - wzór aktywności zawodowej" na lata 2016-2018
Projekt i wykonanie SIT